Ngày 31/10/2024 tại trụ sở chính Viện Trần Nhân Tông, Thượng tọa Thích Tâm Thuần, Phó Trưởng Ban Hoằng pháp Trung ương GHPGVN, Phó Trưởng Ban Quản trị Thiền phái Trúc Lâm, Trụ trì Thiền viện Trúc Lâm Sùng Phúc đã có buổi Trao đổi khoa học chủ đề “Tam tổ Trúc Lâm – Sự nghiệp tu hành và tinh hoa thiền học”.
Tham dự buổi trao đổi khoa học có PGS.TS. Nguyễn Tiến Vinh, Viện trưởng Viện Trần Nhân Tông; PGS.TS. Dương Thị Thu Hà, Phó Viện trưởng; GS.TS. Nguyễn Hùng Hậu, Giảng viên cao cấp Viện Trần Nhân Tông đồng thời là chuyên gia bình luận buổi Trao đổi cùng cán bộ, giảng viên, nghiên cứu viên của Viện và học giả quan tâm.
PGS.TS. Nguyễn Tiến Vinh tại buổi trao đổi
Phát biểu khai mạc buổi Trao đổi, PGS.TS. Nguyễn Tiến Vinh nhấn mạnh, Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử không chỉ là dòng thiền thuần Việt đầu tiên mà còn là biểu tượng cho tinh thần dân tộc. Ba vị Tổ sư: Trần Nhân Tông, Pháp Loa, Huyền Quang đã để lại di sản quý báu về từ bi, trí tuệ và tinh thần nhập thế. Buổi trao đổi hôm nay là dịp nhìn lại cuộc đời và tư tưởng của các Ngài, đồng thời tìm cách ứng dụng vào đời sống hiện đại để xây dựng một xã hội hướng thiện. Với sự tham gia của TT. Thích Tâm Thuần, diễn giả với nhiều cống hiến trong hoằng dương Phật pháp, cùng các học giả, nghiên cứu viên, đây là cơ hội quý để cùng chia sẻ, học hỏi. Thay mặt Viện Trần Nhân Tông, PGS đã gửi lời kính chúc sức khỏe tới diễn giả và mong buổi Trao đổi thành công tốt đẹp, mang lại nhiều giá trị cho cộng đồng quan tâm tới Phật giáo Việt Nam.
Mở đầu buổi Trao đổi, TT. Thích Tâm Thuần đã nhắc lại bốn giá trị cốt lõi trong giáo lý của Đức Phật. Thứ nhất, “Pháp phương tiện tùy duyên” nhấn mạnh rằng không có gì cố định; việc xây chùa, đúc tượng hay tô chuông đều chỉ là phương tiện để hướng dẫn tâm thức con người. Thứ hai, “Phương pháp thực hành” với các phương thức như thiền định, quán chiếu giúp tịnh tâm, người thực hành sẽ nhận thấy rõ chân lý, từ đó vượt qua lo âu và đạt được trạng thái an vui tự tại. Thứ ba, “Pháp thật” là sự thật của pháp, được Đức Phật truyền dạy như thật và chân thực, như đã đề cập trong Kinh Vương tử Vô Úy số 58. Cuối cùng, “Pháp chân” là sự không cầu, không tu, không chứng, như lời kệ của Tổ Pháp Loa: “Vạn duyên tiệt đoạn nhất thân nhàn…” cho thấy mọi pháp đều là huyễn, nhắc nhở chúng ta sống hòa nhập với đời mà không bị trói buộc.
TT. Thích Tâm Thuần trình bày trao đổi
TT. Thích Tâm Thuần cũng đã trình bày tư tưởng cốt lõi của Phật giáo Trúc Lâm qua những đóng góp của ba vị Tổ sư. Sơ tổ Phật Hoàng Trần Nhân Tông sau khi chứng ngộ đạo giải thoát, sống vui với đạo dù trải qua nhiều thử thách như được thể hiện trong “Đắc thú lâm tuyền thành đạo ca”. Ngài Pháp Loa dựa trên lời dạy của Khuê Phong Tông Mật về 5 loại thiền, đã khẳng định Thiền Trúc Lâm là thiền tối thượng thừa, truyền tải tinh túy tư tưởng Phật. Tam tổ Trúc Lâm hoằng dương Phật pháp, giúp lan tỏa tư tưởng Phật giáo Trúc Lâm vào đời sống nhân sinh. Phật giáo Trúc Lâm nhận định Phật thật là chân lý mà chúng ta đối diện hàng ngày.
Thượng toạ cho biết thêm, dù trải qua biến cố lịch sử làm gián đoạn đến ngày nay, Hòa thượng Thanh Từ đã phục hưng dòng Thiền này, phát triển từ Thiền viện Chơn Không ban đầu và lan tỏa rộng rãi; với hai từ “tri vọng” có thể tóm gọn tinh thần Phật giáo Trúc Lâm, đồng thời kêu gọi sự đoàn kết, bình đẳng.
Sau thời gian làm việc nghiêm túc, hiệu quả, tại phiên thảo luận ghi nhận được rất nhiều ý kiến tích cực từ GS.TS. Nguyễn Hùng Hậu, PGS.TS. Nguyễn Tiến Vinh, NCS. Lê Quốc Bình và các học giả gửi câu hỏi qua Fanpage của Viện.
Kết thúc chương trình, Viện Trần Nhân Tông đã chụp ảnh lưu niệm với toàn thể các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, khách mời tới tham dự sự kiện.
Dưới đây là một số hình ảnh không khí diễn ra buổi Trao đổi khoa học:
