Viện Trần Nhân Tông là một đơn vị thành viên của Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN). Viện được thành lập theo Quyết định số 1717/QĐ-TTg, ngày 01 tháng 9 năm 2016 của Thủ tướng Chính phủ. Theo “Quy định về tổ chức và hoạt động của Viện Trần Nhân Tông” được phê duyệt tại Quyết định số 634/ QĐ-ĐHQGHN ngày 01 tháng 3 năm 2017 của Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội, Viện Trần Nhân Tông là một đơn vị nghiên cứu khoa học, đồng thời là cơ sở giáo dục đại học thành viên thuộc ĐHQGHN, được tổ chức và hoạt động theo cơ chế tự chủ của tổ chức khoa học và công nghệ công lập.

Viện Trần Nhân Tông có chức năng, nhiệm vụ chính là “Nghiên cứu các di sản, giá trị văn hóa và sự nghiệp của Trần Nhân Tông, giá trị văn hóa, tư tưởng thời nhà Trần và các vấn đề liên quan; tư vấn chính sách về phát triển, bảo tồn và phát huy di sản, giá trị văn hóa Trần Nhân Tông và văn hóa truyền thống của dân tộc; thực hiện hoạt động đào tạo về các chuyên ngành có liên quan…”.Theo Quyết định số 634/QĐ-ĐHQGHN, Viện có tên tiếng Việt là Viện Trần Nhân Tông, tên tiếng Anh là VNU – Tran Nhan Tong Institute, tên viết tắt là VNU – TNTI. Viện có trụ sở chính đặt tại tầng 8, tòa nhà C1T – số 144 đường Xuân Thủy, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.