Đào tạo là một trong những chức năng quan trọng được Viện Trần Nhân Tông triển khai ngay từ những năm đầu thành lập. Qua 10 năm, hoạt động đào tạo từng bước được mở rộng về quy mô, đa dạng về loại hình và gắn kết ngày càng chặt chẽ với hoạt động nghiên cứu khoa học, góp phần xây dựng nguồn nhân lực có chuyên môn về Phật học và các lĩnh vực liên quan.
Điểm nhấn trong hoạt động đào tạo của Viện là Chương trình đào tạo chính quy trình độ tiến sĩ chuyên ngành Phật học. Đây là chương trình đào tạo chuyên sâu, được xây dựng nhằm đào tạo đội ngũ có năng lực nghiên cứu độc lập, đáp ứng nhu cầu phát triển nghiên cứu và giảng dạy Phật học trong các cơ sở giáo dục, nghiên cứu và văn hóa.
Tính đến năm 2026, Viện đã và đang đào tạo 38 nghiên cứu sinh, trong đó 07 nghiên cứu sinh đã bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ, 01 nghiên cứu sinh là người nước ngoài tham gia học tập toàn khóa và 01 nghiên cứu sinh người nước ngoài sang trao đổi học tập. Năm 2025, Viện trao bằng Tiến sĩ Phật học cho Lê Tấn Lộc, nghiên cứu sinh đầu tiên hoàn thành toàn bộ Chương trình đào tạo Tiến sĩ Phật học Khóa I. Đây là một dấu mốc quan trọng trong quá trình triển khai và hoàn thiện chương trình đào tạo trình độ cao của Viện.
Bên cạnh đào tạo tiến sĩ, Viện phát triển các chương trình bồi dưỡng ngắn hạn và chuyên sâu, đáp ứng nhu cầu bổ sung kiến thức và nâng cao năng lực chuyên môn của nhiều nhóm người học. Đến nay, 23 khóa học đã được tổ chức, tập trung vào các chương trình tiêu biểu: Bổ sung kiến thức Phật học; Dịch học ứng dụng; Bồi dưỡng năng lực phiên dịch và biên tập Kinh điển phương Đông; Phạn văn bậc 1; Hán Nôm Phật học cơ sở; Quản trị cảm xúc và Sống tỉnh thức.
Một điểm đáng chú ý trong quá trình triển khai đào tạo, bồi dưỡng là sự gắn kết giữa đào tạo và nghiên cứu khoa học. Nghiên cứu sinh và học viên được tiếp cận với môi trường học thuật của Viện, tham gia các hoạt động nghiên cứu, hội thảo, tọa đàm và trao đổi học thuật. Các chương trình đào tạo vì vậy được đặt trong mối quan hệ với những hướng nghiên cứu mà Viện đang triển khai, tạo điều kiện để người học từng bước phát triển năng lực nghiên cứu chuyên sâu.
Sau 10 năm, Viện đã hình thành một hệ thống đào tạo gồm chương trình chính quy trình độ tiến sĩ và các chương trình bồi dưỡng ngắn hạn, chuyên sâu, từng bước tạo dựng môi trường đào tạo Phật học có tính chuyên biệt và liên kết với nghiên cứu khoa học.
Những kết quả này là cơ sở để Viện tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển các chương trình phù hợp với nhu cầu xã hội và mở rộng kết nối với các cơ sở đào tạo, nghiên cứu trong nước và quốc tế.
Qua 10 năm, từ việc đặt nền móng cho một chương trình đào tạo tiến sĩ chuyên ngành Phật học đến việc triển khai nhiều chương trình bồi dưỡng chuyên sâu, Viện Trần Nhân Tông từng bước khẳng định vai trò của một cơ sở đào tạo và nghiên cứu Phật học chuyên sâu, góp phần đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực và phát triển tri thức Phật học tại Việt Nam.
