Thuyết trình khoa học “NHỮNG PHÁT HIỆN MỚI TRONG NGHIÊN CỨU LỊCH SỬ PHẬT GIÁO VIỆT NAM” và lễ ra mắt “TỦ SÁCH GS. LÊ MẠNH THÁT”

Lê Mạnh Thát đã trao tặng sách cho Viện Trần Nhân Tông

Sáng ngày 15/01/2024, nhận lời mời của Viện Trần Nhân Tông (ĐHQGHN), GS. Lê Mạnh Thát, Phó Viện trưởng Học viện Phật giáo Việt Nam tại thành phố Hồ Chí Minh; Thành viên Hội đồng Khoa học và Đào tạo Viện Trần Nhân Tông đã có buổi Thuyết trình khoa học với chủ đề “Những phát hiện mới trong nghiên cứu lịch sử Phật giáo Việt Nam” và tham dự Lễ ra mắt “Tủ sách GS. Lê Mạnh Thát”. Chương trình được tổ chức trực tiếp tại tại Viện Trần Nhân Tông cơ sở Mỹ Đình, kết hợp với hình thức trực tuyến đã thu hút đông đảo số lượng người trong và ngoài nước tham dự.

Tới dự buổi thuyết trình, về phía Viện Trần Nhân Tông có PGS.TS. Nguyễn Tiến Vinh, Viện trưởng Viện Trần Nhân Tông; PGS.TS. Dương Thu Hà, Phó Viện trưởng Viện Trần Nhân Tông cùng lãnh đạo các phòng chức năng, phòng chuyên môn, Trung tâm, Văn phòng và Ban thư ký Dự án Kinh điển phương Đông, các cán bộ, giảng viên, nghiên cứu viên, nghiên cứu sinh của Viện.

Về phía Đại học Từ Tế, Đài Loan (Trung Quốc) – đối tác của Viện Trần Nhân Tông, có sự tham dự của GS. Elise Anne DeVido, Trưởng Khoa Quan hệ quốc tế; GS. Kent Lin, Giám đốc Viện Tôn giáo và Nhân văn và các nhà khoa học của Trường dự trực tuyến.

Ngoài ra, thuyết trình còn có sự tham dự của GS.TS. Đinh Khắc Thuân, giảng viên thỉnh giảng Viện Trần Nhân Tông; GS.TS. Vũ Ngọc Giao, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Quyền con người và Quyền công dân, Trường Đại học Luật, ĐHQGHN; ĐĐ.TS. Thích Quang Định, Phó Giám đốc Trung tâm Biên phiên dịch tư liệu Phật giáo quốc tế, GHPGVN; cùng nhiều đại biểu khách mời quan tâm khác.

PGS.TS. Nguyễn Tiến Vinh, Viện trưởng Viện Trần Nhân Tông phát biểu khai mạc
PGS.TS. Nguyễn Tiến Vinh, Viện trưởng Viện Trần Nhân Tông phát biểu khai mạc

Phát biểu khai mạc chương trình, PGS.TS. Nguyễn Tiến Vinh, thay mặt lãnh đạo Viện bày tỏ sự vui mừng và trân trọng tới các nhà khoa học, các học giả quan tâm đến tham dự. Trước sự kiện, tháng 11/2023, GS. Lê Mạnh Thát đã ra mắt bộ sách Lịch sử Phật giáo Việt Nam, tái bản có bổ sung nội dung mới, mỗi quyển dày gần 500 trang, với các tên: Từ khởi nguyên đến thời kỳ Lý Nam Đế (544), Từ Lý Nam Đế (544) đến Lý Thái Tông (1054), Từ Lý Thánh Tông (1054) đến Trần Thánh Tông (1278) đã đánh dấu “sự trở lại” sau một thời gian dài vắng bóng và nhận được quan tâm đặc biệt từ giới học giả nghiên cứu cũng như được sử dụng làm tài liệu tham khảo trong rất nhiều công trình nghiên cứu, giảng dạy ở các trường Phật học tại Việt Nam. Bộ sách Lịch sử Phật giáo Việt Nam của GS. Lê Mạnh Thát được đánh giá là một công trình đồ sộ, đóng góp quan trọng vào việc nghiên cứu lịch sử phát triển của Phật giáo nói chung, Phật giáo qua các thời kì nói riêng và đặc biệt là Phật giáo thời Trần trong tiến trình dựng nước và giữ nước của người Việt. Đó là lý do mà Viện Trần Nhân Tông quyết định tổ chức hoạt động thuyết trình khoa học này.

Tại buổi thuyết trình, GS. Lê Mạnh Thát đã trình bày chi tiết những nghiên cứu, phát hiện mới về lịch sử Phật giáo Việt Nam từ khởi nguyên thời kỳ Hùng Vương cho đến Trần Thánh Tông (1278). Trong đó, theo tự thuật của GS. Lê Mạnh Thát cho biết, thông tin trong ba tập sách gần như được ông viết mới, chỉ giữ lại một số chi tiết của bản cũ. Sau quá trình tìm hiểu, tổng hợp tư liệu, tác giả chỉ ra nhiều lý thuyết mới, giúp người đọc có cái nhìn sâu rộng hơn về lịch sử của Phật giáo Việt Nam.

Điều này được thể hiện rõ ở phần lớn nội dung cuốn sách tác giả đã đúc kết trên một nguồn tư liệu đồ sộ, từ các di liệu của Phật giáo cho đến nguồn sử liệu phong phú ghi chép tại văn bản chính sử lẫn dã sử của Việt Nam thu thập qua các thời đại trong: Đại Việt sử ký toàn thư, Khâm định Việt sử thông giám cương mục, Đại Việt sử lược… Và một số phân tích, kiến giải về các giai đoạn khác nhau trong lịch sử Phật giáo Việt Nam với các gương mặt nổi bật, những sự kiện, hiện tượng có tác động đến tiến trình truyền bá của Phật giáo ở nước ta. Đặc biệt, GS. Lê Mạnh Thát còn dành nhiều nội dung nghiên cứu trong các công trình của mình về quá trình du nhập và phát triển của Phật giáo trên lãnh thổ Việt Nam từ thời Hùng Vương đến cuối thời kỳ Bắc thuộc – thời kỳ hiện chỉ có một số ít tài liệu nghiên cứu liên quan.

Tổng kết lại, Giáo sư chia lịch sử phát triển của Phật giáo Việt Nam có thành 5 thời kỳ lớn. Thời kỳ thứ nhất, từ khởi nguyên cho đến khi Lý Bôn xưng đế, lập nước Vạn Xuân. Thời kỳ thứ hai, từ thời Lý Nam Đế đến thời Lý Thái Tông. Thời kỳ thứ ba, từ đời Lý Thánh Tông đến Trần Thánh Tông. Thời kỳ thứ tư, từ vua Trần Nhân Tông đến chúa Nguyễn Phúc Thái. Thời kỳ thứ năm, từ thời chúa Nguyễn Phúc Chu đến khi vua Bảo Đại thoái vị năm 1945. Công trình Lịch sử Phật giáo Việt Nam hiện tại dừng lại ở thời vua Trần Thánh Tông – cột mốc đánh dấu một giai kỳ cực thịnh của Phật giáo Việt Nam với sự chuẩn bị ra đời của dòng thiền Trúc Lâm Yên Tử với những gương mặt sáng chói mà hơn hết là Phật hoàng Trần Nhân Tông. Đây là nguồn thông tin hết sức quý giá và được Viện Trần Nhân Tông đặc biệt quan tâm nhằm phát triển định hướng nghiên cứu thời gian tới.

Không khí diễn ra buổi thuyết trình khoa học của GS. Lê Mạnh Thát
Không khí diễn ra buổi thuyết trình khoa học của GS. Lê Mạnh Thát

Tại phiên thảo luận, GS.TS. Đinh Khắc Thuân, giảng viên thỉnh giảng Viện Trần Nhân Tông đã đánh giá cao sự đóng góp của GS. Lê Mạnh Thát trong nghiên cứu lịch sử Việt Nam nói chung và lịch sử Phật giáo nói riêng. Đặc biệt, ông rất tâm đắc với một số phát hiện mới đây trong cuốn sách của GS. Lê Mạnh Thát có giá trị to lớn với giới trong ngành về lịch sử du nhập văn tự tiếng Hán vào Việt Nam từ rất lâu đời. Điều này cũng đồng quan điểm với TS. Ninh Thị Sinh, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2; và bà cũng mong muốn Giáo sư có thể sớm cho ra mắt nhiều nguồn tư liệu mới tới học giả và các nhà khoa học hơn nữa. PGS.TS. Phạm Thu Giang, Trường Đại học Việt Nhật, ĐHQGHN đã nêu lên những nhận định của mình về sự khác biệt giữa Phật giáo Nhật Bản với Phật giáo Việt Nam thông qua sự đối chiếu trong bộ Lịch sử Phật giáo Việt Nam của GS. Lê Mạnh Thát. Mọi ý kiến đã được thảo luận một cách sôi nổi và nghiêm túc trên tinh thần cầu thị học hỏi tại buổi thuyết trình.

Lê Mạnh Thát đã trao tặng sách cho Viện Trần Nhân Tông
Lê Mạnh Thát đã trao tặng sách cho Viện Trần Nhân Tông

Trong khuôn khổ chương trình, Viện Trần Nhân Tông đã ra mắt tủ sách GS. Lê Mạnh Thát, một thiền sư, một nhà nghiên cứu uyên bác đã có nhiều đóng góp quan trọng vào việc nghiên cứu các tài liệu và tư liệu về Trần Nhân Tông.

Viện Trần Nhân Tông là một đơn vị nghiên cứu khoa học, đồng thời là cơ sở giáo dục đại học thành viên của Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) do Thủ tướng Chính phủ thành lập theo Quyết định số 1717/QĐ-TTg, ngày 01 tháng 9 năm 2016. Viện có chức năng, nhiệm vụ chính là “Nghiên cứu các di sản, giá trị văn hóa và sự nghiệp của Trần Nhân Tông, giá trị văn hóa, tư tưởng thời nhà Trần và các vấn đề liên quan; tư vấn chính sách về phát triển, bảo tồn và phát huy di sản, giá trị văn hóa Trần Nhân Tông và văn hóa truyền thống của dân tộc; thực hiện hoạt động đào tạo về các chuyên ngành có liên quan…”. Với sứ mạng là tổ chức khoa học và đào tạo đặc thù, là cơ sở thuộc hệ thống giáo dục quốc dân đầu tiên của Việt Nam tiên phong trong đào tạo nhân lực chất lượng cao về Phật học chuyên sâu, Viện Trần Nhân Tông luôn nhận thức được đầy đủ ý nghĩa, tầm quan trọng của mình vì sự nghiệp giáo dục và học thuật. Để thực hiện tốt điều này, nhiệm vụ sưu tầm, thu thập, chỉnh lý, lưu trữ, bảo quản và khai thác, sử dụng các nguồn di sản và tư liệu Phật giáo và văn hóa truyền thống của Việt Nam phục vụ cho các hoạt động nghiên cứu khoa học và đào tạo được Viện ưu tiên tập trung chú trọng.

Theo PGS.TS Nguyễn Tiến Vinh đánh giá, Tủ sách GS. Lê Mạnh Thát là một trong dự án quan trọng để tôn vinh và ghi nhận sự đóng góp ý nghĩa của ông thông qua các công trình khoa học, các tác phẩm có tầm ảnh hưởng sâu rộng trong nước và quốc tế. Tủ sách không chỉ nằm ở việc cung cấp thông tin lịch sử Phật giáo Việt Nam nói chung, Phật hoàng Trần Nhân Tông nói riêng, mà còn góp phần tạo ra một nguồn tư liệu hoàn chỉnh và đáng tin cậy cho cán bộ, giảng viên, nghiên cứu sinh của Viện và các nhà nghiên cứu dễ dàng tiếp cận.

Có thể nói rằng, việc Viện Trần Nhân Tông thành lập Tủ sách GS. Lê Mạnh Thát không chỉ là một nơi sưu tầm, thu thập, chỉnh lý, lưu trữ, bảo quản tài liệu mà còn là cầu nối giữa quá khứ và tương lai, giúp thức tỉnh và nuôi dưỡng những tài năng ý chí tiếp nối công trình của thiền sư, nhà nghiên cứu có tầm ảnh hưởng này.

Kết thúc chương trình, GS. Lê Mạnh Thát đã trao tặng sách cho Viện Trần Nhân Tông và chụp ảnh lưu niệm với toàn thể các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, khách mới tới tham dự sự kiện.

#vientrannhantong, #vnu

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

.
.
.
.